Đây là những chia sẻ thật sau 1 năm trải nghiệm của mình để nếu bạn đang nghĩ đến chuyện rời bỏ công việc toàn thời gian, bạn sẽ có thêm một góc nhìn thực tế.

Ba tháng đầu tiên, là khoảng thời gian bất an nhất trong đời kiếm cơm của mình. Sau nhiều năm quen với việc mỗi tháng đều có lương, và là mức lương không hề thấp, mình gần như rơi vào một khoảng trống khi không còn khoản chuyển khoản đúng ngày 25. Mình lao vào làm tất cả mọi thứ mà người khác đề nghị. Làm miễn phí, hoặc thu rất thấp. Mình không có sản phẩm rõ ràng, không biết định vị ra sao, cũng chưa đủ can đảm để nói “giá của mình là bao nhiêu”. Nên ai đưa gì cũng làm, làm trong sợ hãi. Mình làm như thể đang bù đắp vào nỗi lo mất mát, nhưng thật ra là đang tự làm mình kiệt sức.

Rồi đến tháng thứ tư, mọi thứ bắt đầu thành hình. Mình thiết kế được khóa học đầu tiên, từ một buổi chia sẻ đơn lẻ giá 199k, lên thành workshop 90 phút giá 1 triệu/người. Lần đầu tiên có người trả tiền cho sản phẩm trí tuệ do chính mình nghĩ ra, cái cảm giác ấy không thể nào quên. Từ đó, mình dần dần thu hút được khách hàng đúng tệp hơn, và bắt đầu định giá nghiêm túc. 

Từ tháng thứ 6, mình ngừng nhận các lớp nhỏ lẻ mà chuyển hẳn sang làm B2B. Một buổi học 90 phút dành cho doanh nghiệp giờ đây có học phí 10 triệu, nhưng thực tế là mình cần hàng chục giờ nghiên cứu, thiết kế nội dung, hiểu nhu cầu khách hàng. Và mình chỉ làm nếu khoá học kéo dài ít nhất 4-8 buổi, vì mình tin không có kết quả thực chất nào đến từ chỉ một buổi học. 

Sau 1 năm, mức phí đào tạo của mình đã tăng gấp đôi. Nhưng sự thật là không phải tháng nào cũng có khách hàng, vì khi quyết định tăng giá, là lúc chúng ta lọc lại định vị của mình, kén khách hơn.

Có những tháng mình kiếm được hơn 100 triệu, nhưng cũng có tháng như tháng này, chỉ vỏn vẹn 13 triệu 300 nghìn. Nhưng mình đã ngưng nhìn dòng tiền theo tháng. Thay vào đó, mình học cách nhìn theo năm, tập lập bảng cân đối kế toán, và duy trì một khoản dự phòng trong tài khoản công ty để trả lương cho hai bạn nhân viên, trả bảo hiểm, dịch vụ kế toán, phần mềm… 

Tính ra, tổng thu nhập năm 2024 của mình đạt khoảng 80% so với mức lương trước khi nghỉ việc. Nhưng để có được điều đó, mình đã phải đánh đổi – làm nhiều hơn, liên tục học hỏi, và luôn có một chút lo lắng kề bên.

Ngoài tài chính, mình từng cảm thấy lạc lõng khi mất đi vai trò “người của một công ty nào đó”. Trước đây, khi đi networking hay họp hành, mình có một danh thiếp với tên công ty, một vị trí rõ ràng. Tự nhiên giờ đi đâu cũng chỉ là “freelance” hay “đang làm riêng” – mình không biết phải giới thiệu mình là ai. 

Đặc biệt là trong 6 tháng đầu, mỗi lần gặp lại những mối quan hệ cũ, khi họ nói về ngân sách hàng trăm tỉ, khách hàng hàng chục ngàn, mình lặng thinh. Vì mình thì có 2 bạn nhân viên và một danh sách khách hàng đang dần hình thành. Mình điều chỉnh cảm giác đó bằng cách tìm những cộng đồng phù hợp hơn: những người cũng đang khởi nghiệp, cũng đang vật lộn, cũng đang xây dựng từ con số 0.

Mình may mắn khi có người yêu luôn ủng hộ, vì anh ấy cũng đã từng rời công ty để ra riêng. Ở giai đoạn đầu nhiều hoang mang, anh là người giúp mình giữ vững tinh thần, không bị cuốn trôi bởi cảm xúc bất định. Một “vùng an toàn” nhỏ trong cuộc sống cá nhân đã giúp mình không gục ngã khi công việc chưa ra hoa kết trái.

Giờ đây, mình nghĩ điều quan trọng nhất khi rời công việc toàn thời gian, không phải là ý chí, mà là sự chuẩn bị: về tài chính, về cảm xúc, về kỹ năng và cả mối quan hệ. Nếu chưa sẵn sàng hết, thì hãy có một kế hoạch B. Và hãy học cách không hoảng loạn mỗi khi tài khoản không nhảy số như kỳ vọng. Mình vẫn đang học bài học này mỗi ngày.

Việc rời công sở để ra riêng không dành cho tất cả mọi người, và đó là sự thật. Nhưng nếu bạn vẫn muốn thử, thì mong bạn đừng bước đi một mình. Hãy mang theo hành trang đủ đầy – không chỉ là ước mơ, mà còn cả tiền tiết kiệm, kinh nghiệm thực chiến, chuyên môn thật vững, và vài người bạn đồng hành.

Bài học quan trọng nhất khi ra riêng, chính là định giá bản thân. Sau 15 năm đi làm, mình cần tự nói chính mình là mình không phải bắt đầu từ số 0. Mình đã có kinh nghiệm, thành tích, năng lực chứng minh thực tiễn. Mình đã từng làm những công ty sẵn sàng trả giá cao để có mình. Không có lý do gì mình lại tự hạ giá trí tuệ của mình cả. Nếu đã lựa chọn cho đi miễn phí, thì phải biết cái miễn phí đó sẽ nhận về cái gì. Điều này mãi về sau mình mới nhận ra. Nhưng đó chẳng phải là một phần của sống sao? Thử nghiệm – điều chỉnh – cải tiến.

Thân yêu,

Maggie Maggie